De molen die het erfgoed in beweging bracht.

Een oliemolen met een bijzondere plek in de geschiedenis van de Zaanstreek.
In De Zoeker wordt windkracht omgezet in beweging en beweging in productie. Het hout kraakt, het mechaniek draait en oliehoudende zaden worden verwerkt zoals dat hier al eeuwen gebeurt.
Maar het verhaal van De Zoeker reikt verder dan het ambacht van olie slaan. Toen een zware windhoos de molen in 1925 beschadigde, besloten betrokken Zaankanters dat hij niet verloren mocht gaan. Onder leiding van molenliefhebber Frans Mars werden Zaankanters opgeroepen zich te verenigen, en binnen twee weken was Vereniging De Zaansche Molen een feit, de vereniging die zich nog altijd inzet voor het behoud van het Zaanse molenerfgoed.
De molen zelf werd in 1672 gebouwd door de Zaandijkse molenmaker Claas Pietersz. Baas, al gaat zijn geschiedenis nog verder terug: het molenlijf zou oorspronkelijk afkomstig zijn van een Noord-Hollandse watermolen, mogelijk een van de Beemstermolens die werden gebruikt bij de drooglegging van de Beemster. De Zoeker heeft niet altijd olie geslagen: in 1891 werd hij tijdelijk verfmolen, voordat hij tien jaar later weer werd ingericht als oliemolen met het overgenomen oliewerk van molen Het Rad van Avontuur. Na 1940 stond de molen enige tijd stil, tot molenaar Jaap Kit hem nieuw leven inblies.
In de jaren vijftig stelde de gemeente Zaandijk de toekomst van de molen veilig, en in 1968 verhuisde De Zoeker naar zijn huidige plek op de Zaanse Schans.
