Elk seizoen een reden om te komen.
Streekdracht en dans tijdens de Folkloredag, jonge zeilers op de Zaan, hardlopers langs de molens en een vrijheidsfeest op Pinksterdag. De evenementen op de Zaanse Schans zijn klein in aantal en groot in karakter.
Pinksterzaan
Op de plek waar ooit een militair bolwerk stond, ook wel Schans genoemd, vieren we nu vrijheid. Pinksterzaan is een kleurrijk en verbindend evenement voor jong en oud, met streekproducten, ambachten, live optredens en straattheater. Een eigentijds feest met diepe historische wortels.
Optimist on Tour
Kinderen uit de regio gaan het water op in kleine zeilbootjes, met draaiende molens als decor. Optimist on Tour maakt zeilen toegankelijk en leerzaam, met aandacht voor waterveiligheid en duurzaamheid. Naast het zeilen is er een compleet waterplein met interactieve spellen en educatieve activiteiten, waaronder de rivierstroomtafel van Rijkswaterstaat: een interactieve zandbak waarin kinderen als 'jonge rivierbeheerders' spelenderwijs ontdekken hoe een rivier ontstaat, verandert en reageert op menselijk ingrijpen. Ook is er volop ruimte voor sportieve ontdekking, zoals suppen en kanoën. Op een plek waar water al eeuwenlang centraal staat.
Folkloredag
Eén dag per jaar komt de Zaanse Schans tot leven met streekdracht, traditionele dans, muziek en oude ambachten zoals kantklossen, houtsnijden, batikken, touwslaan en mandenvlechten. Folkloregroepen uit heel Nederland komen samen, het Westzaanse brandweermuseum geeft die dag zijn enige demonstratie van het jaar met een werkende historische brandweerspuit, en de markt staat vol met ambachtelijke producten. Klein van opzet, groot van karakter.
Pre-run Dam tot Damloop
Een week voor de grote Dam tot Damloop starten ruim duizend hardlopers op de Kalverringdijk. De route loopt langs molens, erven en open water geeft je een unieke combinatie van sportieve energie en historisch landschap. Rennen of aanmoedigen: beide zijn de moeite waard.
Sari Walkathon
Een jaarlijks terugkerend evenement waarbij de Zaanse Schans het keerpunt vormt van een bijzondere wandeling die traditie, gemeenschap en gastvrijheid samenbrengt. De Sari Walkathon, een initiatief van de Indian Light Foundation, trekt door de Zaanstreek: vrouwen gehuld in sierlijke sari's wandelen vijf kilometer van Koog aan de Zaan naar de Zaanse Schans en weer terug, als symbool voor verbinding tussen culturen en generaties.
Op de Zaanse Schans is er een rustmoment in het Noorderhuis op de Kalverringdijk waar Stichting de Zaanse Schans en de Indian Light Foundation de deelnemers welkom heten. Tijdens deze ontmoeting staat het verbinden van culturen centraal. De geschiedenis laat zien hoe onze werelden elkaar door de eeuwen heen hebben ontmoet. Zo zijn ook in de Zaanse streekdracht invloeden met Indiase wortels terug te vinden. Daarna vervolgt de groep de wandeling over de Zaanse Schans.
Zo wordt de kennismaking met het Zaanse erfgoed voor veel deelnemers verrijkt met een vleug wereldcultuur, en vormt de Zaanse Schans opnieuw een kleurrijke tussenstop op deze route van ontmoeting en verbondenheid.
Open monumentendagen
Het Noorderhuis is een van de statigste monumentale panden op de Zaanse Schans. Momenteel wordt er gewerkt aan de renovatie van het huis en is het normaal gesproken gesloten voor bezoekers. Juist daarom is de openstelling tijdens de Open Monumentendagen bijzonder: op 2 dagen in september, tussen 10.00 en 16.00 uur, krijg je gratis de kans om binnen te stappen en het huis van dichtbij te bekijken.
Binnen vertellen Pieter Gravesteijn en Pier van Leeuwen het verhaal van het Noorderhuis en nemen zij bezoekers mee door het monumentale pand, van de reis vanuit Zaandijk in 1970 tot de lopende restauratie richting de Empire-stijl van rond 1800. Je ontdekt meer over de geschiedenis, de karakteristieke Zaanse houtbouw en het werk dat nodig is om een monument als dit voor de toekomst te behouden.
Ook wordt in het Noorderhuis de film Dromen in hout. Het verhaal van de Zaanse Schans vertoond. Zo krijg je tijdens je bezoek niet alleen een kijkje achter een deur die normaal gesloten blijft, maar ontdek je ook het verhaal achter het huis en het behoud van de Zaanse houtbouw.