Open Monumentendagen 2026: bezoek het Noorderhuis
Op zaterdag 12 en zondag 13 september 2026 opent het Noorderhuis, gelegen aan de Kalverringdijk 17 op de Zaanse Schans, zijn deuren tijdens de Open Monumentendagen.
Het is een bijzonder moment waarop bezoekers een zeldzaam kijkje krijgen in dit historische pand dat alleen tijdens dit weekend opengesteld wordt vanwege de lopende restauratie.
Binnen ervaar je de geschiedenis van een koopmanswoning uit de 17e eeuw, die na eeuwen van bewoning en gebruik uiteindelijk naar de Zaanse Schans werd verplaatst om voor de toekomst behouden te blijven. Tijdens dit weekend ontdek je niet alleen de authentieke voor- en achterkamer, maar hoor je ook verhalen over de bewoners, de verplaatsing naar de Zaanse Schans en de huidige restauratie van het Noorderhuis.
Daarmee vormen de Open Monumenten Dagen 2026 in Zaanstad een unieke kans om de renovatie van het Noorderhuis in het Zaanse erfgoeddorp met eigen ogen te volgen.
Geschiedenis van het Noorderhuis
Het Noorderhuis werd rond 1650 gebouwd in Zaandijk als koopmanshuis. Door de eeuwen heen werd het huis uitgebreid en aangepast en veranderde ook het interieur met zijn bewoners mee.
Toen het pand in 1970 met sloop werd bedreigd, werd het verplaatst naar de Zaanse Schans. Hier kreeg het een nieuwe plek aan de Kalverringdijk en bleef een bijzonder voorbeeld van de Zaanse houtbouw behouden.
Tijdens je bezoek ontdek je hoe het huis zich door de eeuwen heen heeft ontwikkeld en welke verhalen achter de houten gevel bewaard zijn gebleven.
Restauratie en toekomst
Sinds 2024 wordt het Noorderhuis stap voor stap gerestaureerd. De voorkamer is inmiddels afgerond, terwijl de achterkamer en de tuin nog volgen.
Het doel is om het huis terug te brengen naar de eenheid van begin 19e eeuw, passend bij de periode van Jacob Vis. Daarmee wordt het Noorderhuis een unieke plek in Nederland waar de Empire-stijl straks weer tot leven komt.
Tijdens de Open Monumentendagen krijg je een kijkje in dit proces. Zo zie je niet alleen een historisch huis, maar ontdek je ook wat erbij komt kijken om een eeuwenoud houten monument te behouden voor de toekomst.
Zaanse houtbouw van dichtbij
In het Noorderhuis kun je ook de historische stijlkamer bekijken. Het interieur wordt zorgvuldig teruggebracht naar de Empire-stijl, met aandacht voor ornamenten, behang, kleurgebruik en andere historische details.
Daarnaast wordt tijdens het weekend de film Dromen in hout. Het verhaal van de Zaanse Schans van het Zaans Museum vertoond. De film vertelt het verhaal achter de karakteristieke Zaanse houtbouw en laat zien hoe deze bouwtraditie het beeld van de Zaanstreek heeft gevormd.
Zo ontdek je niet alleen de geschiedenis van één huis, maar ook het grotere verhaal achter de houten huizen die zo kenmerkend zijn voor de Zaanse Schans
Ontdek het verhaal achter de gevel
Tijdens de Open Monumentendagen zijn Pieter Gravesteijn en Pier van Leeuwen aanwezig in het Noorderhuis.
Zij vertellen uitgebreid over de rijke geschiedenis van het pand, de bijzondere architectuur en de lopende restauratie.
Daarbij staat het belang van erfgoedbehoud centraal: waarom het zo belangrijk is om monumenten als het Noorderhuis te behouden voor de toekomst. Bezoekers ontvangen achtergrondinformatie over de Zaanse Schans en krijgen de gelegenheid om vragen te stellen, zodat iedereen een volledig beeld krijgt van de waarde en de toekomst van dit monumentale huis.
- De Zaanse Schans - hoe monumenten werden gered van de sloop
- De reis van het Noorderhuis – van Zaandijk naar de Zaanse Schans in 1970
- De lagen van bewoning - wie woonden er en wat was de bestemming van het Noorderhuis in het erfgoeddorp Zaanse Schans
- De restauratie en toekomst – terug naar de Empire-stijl en de nieuwe rol van het Noorderhuis
- Beantwoorden van vragen over de restauratie en over erfgoedbehoud op de Zaanse Schans
Praktische informatie
- Locatie: Noorderhuis, Kalverringdijk 17, Zaandam (Zaanse Schans)
- Data: zaterdag 12 en zondag 13 september 2026
- Tijd: 10:00 – 16:00 uur
- Toegang: gratis
Erfgoedbehoud in het erfgoeddorp Zaanse Schans
De Zaanse Schans is niet alleen een woon-werkbuurt waar het verleden tastbaar wordt, maar ook een levend erfgoeddorp waar behoud en herstel centraal staan.
Erfgoedbehoud is hier van groot belang, omdat de monumentale panden en molens de ziel van de Zaanstreek vormen.
Door zorgvuldige restauraties en het delen van verhalen blijft dit culturele erfgoed behouden voor de toekomst.
Zo kunnen ook komende generaties de unieke geschiedenis van de Zaanse Schans blijven ervaren en zien hoe vakmanschap, architectuur en Zaanse tradities door de eeuwen heen vorm kregen.