Museum Zaanse Tijd was het laatste pand dat aan de Kalverringdijk gebouwd werd en is sinds 1976 gevestigd op de Zaanse Schans. “13 februari om precies te zijn en toentertijd geopend door prins Claus.” Vertelt Carel Hofland, directeur van het museum. “Sinds 2001 ben ik aan het bestuur verbonden en sinds 2008 directeur, oftewel manusje van alles” Carel is al jaren een grote liefhebber van musea in het algemeen en komt uit een familie die al generatielang horloges maakt. “Op mijn 18e zat ik op zolder klokjes te repareren en dat heeft mijn hele leven mijn belangstelling gehouden.”

 

Het werken op de Zaanse Schans ervaart Carel niet perse anders dan ergens anders in Nederland “Wel is de omgeving bijzonder en niet te evenaren. In ons uitzicht zie je alle tijden bij elkaar. ” Carel kan genieten als hij vanuit de mooie nieuwe entree van het museum naar het reservaat kijkt.

 

Wat werken op de Zaanse Schans soms lastig maakt is het idee dat er onder twee overheden wordt geleefd. “Je hebt de Gemeente Zaanstad, die moet de wet uitvoeren vanwege het beschermd dorpsgezicht en dan heb je de rol van Stichting de Zaanse Schans die waakt dat het beeld van de Zaanse Schans blijft bestaan. Alleen als je iets van plan bent, moet je het eerst eens zien te worden binnen de Zaanse Schans en daarna goedkeuring ontvangen van de gemeente.” Zo was er vorig jaar het plan om het torenuurwerk neer te zetten. “Na vele discussies met de Historische Commissie werd het plan uiteindelijk geschikt gevonden. Echter keek de gemeente er met andere ogen naar en keurde het plan af. Dit was een fikse teleurstelling” Vertelt Carel. “Het is soms onduidelijk aan welke procedure iedereen zich moet houden om iets voor elkaar te krijgen.”

 

In het museum staan vele bijzondere klokken, met ieder een eigen verhaal. “Eens was er een Chinees echtpaar hier aan het rondkijken en zij bleven staan bij een Chinees tijdmeetinstrument en vroegen zich af wat het was.” Op het eerste gezicht lijkt het niet op een klok “Zo zou je het eigenlijk ook niet moeten noemen” Legt Carel uit “Het is een soort wekker. Door het wierook aan de bovenkant aan te steken, branden touwtjes door waaraan kleine ijzeren balletjes zijn bevestigd. Als weksysteem hoor je zodra het touwtje is doorgebrand het balletje in een metalen schaal vallen. Het echtpaar vertelde dat ze in China dit niet meer kennen, maar dat een bepaalde tijd wel nog steeds wordt aangeduid met ‘een stuk wierook’, zoals wij afstand vroeger wel eens aanduidden als ‘het is één uur gaans’ in plaats van zoveel kilometer.” Carel vindt het bijzonder dat de klokken verschillende verhalen met zich meebrengen, zo ook van aan de andere kant van de wereld.

 

In 2030 ziet Carel de Zaanse Schans anders voor zich dan nu en ook met een ander verhaal. “Er komt nu veel massatoerisme, waarbij vele bussen met bezoekers snel een bezoek brengen rechtstreek richting de molens.” Carel vindt het een risico als de Zaanse Schans drijft op één soort toerisme en streeft naar een bredere basis. “Binnen Nederland is nog veel te winnen. Vele Nederlanders zeggen op het moment dat de Zaanse Schans enkel voor Chinezen is.” Carel vindt dat jammer en hoopt dat in de toekomst mensen de Zaanse Schans meer als een soort museumlocatie gaan bekijken “Er zou meer ander bezoek naar de Zaanse Schans moeten komen, mensen die wat langer blijven en meer interesse hebben om wat te weten te komen. Die kun je dan ook een beleving bieden, waar ze wat aan hebben. Meer verhalen vertellen over oud Holland en Zaanstreek en vertellen hoe mensen hier vroeger leefden en woonden.” Oftewel meer diepgang. Wel vindt Carel dat het met de kleine twee miljoen die de Zaanse Schans nu bezoeken druk genoeg is.